Menü

5S Kuralı ile Verimliliğinizi Nasıl Artırabilirsiniz

04 Kasım 2021 | 4 Dakika
user Sorwe
Önceki içerik
Yeni Normalde Çalışan Performans Değerlendirme Formu
5S Kuralı ile Verimliliğinizi Nasıl Artırabilirsiniz

Verimlilik iş süreçlerinin etkinliği ve şirket başarısı üzerinde en çok etkisi bulunan dinamiklerden biridir. Çalışan memnuniyeti, iş ortamı gibi verimliliği etkileyen çeşitli etkenler bulunuyor. Bu nedenle, günümüz iş yaşamında verimliliği artırmak için çeşitli yöntemler bulunuyor. Şirketler ise verimliliği artırmak için bu yöntemlerden kurum kültürü, çalışma ortamı ve çalışma modeli gibi değişkenleri göz önünde bulundurarak kendilerine en uygun yöntemi belirleyerek uygulamayı amaçlar. 

5S Kuralı, verimliliği artırmak için şirketler tarafından faydalanılan yöntemler biridir. 5S Kuralı ile temelde kaliteli bir çalışma ortamının oluşturulması ve bu ortamın devamlılığını sağlanması amaçlanır. Sizler için bu yazımızda, tüm ayrıntılarıyla 5S Kuralı yöntemini açıklayarak şirket için faydalarının neler olduğundan söz ettik.

5S Kuralı Nedir?

1950’lerde Japonya’da ortaya çıkmış olan 5S kuralı çalışma alanının temiz, düzenli ve amaca uygun bir şekilde düzenlenmesi için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem ile şirket içi motivasyonun yükseltilmesi, çalışanların takım çalışmasına teşvik edilmesi, üretim ve kalite değerlerinin artırılması amaçlanır. Bu yöntem adını kendisini oluşturan Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu ve Shitsuke aşamalarından alır. Bu aşamaların Türkçe karşılığı olarak sırasıyla Ayıklama, Düzen, Temizlik, Standartlaştırma ve Disiplin veriliyor.

5S kuralı ile çalışma ortamındaki hatalı üretim, fazla stok, bekleme gibi temel israflar görünür hale gelir ve israfın kaynağına yönelik iyileştirme çalışmaları yürütülür. Bu süreçte, çalışma ortamında neye, nerede ve nasıl ihtiyaç duyulduğu tanımlar ve en verimli çalışma ortamı oluşturulur. Verimli bir iş ortamının yanı sıra 5S kuralı istenmeyen iş kazalarının da önlenmesini sağladığı için iş güvenli açısından da büyük önem taşır.

5S Kuralının Adımları Nelerdir?

5S kuralına adını da veren Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu ve Shitsuke olmak üzere beş temel adımdan oluşur. Bu adımların her biri çalışma ortamındaki farklı etkenlere yönelik iyileştirmeleri amaçlar. 5S kuralını oluşturan bu aşamaları şu şekilde özetleyebiliriz:

 

> Ayıklama (Seiri)

Ayıklama aşamasında çalışma alanında yer alan ancak anlık olarak ihtiyaç duyulmayan ve çalışma alanında dağınıklık yaratan tüm gereksiz eşyalar, el aletleri, ekipmanlar ve ölçü aletleri sınıflandırılır, etiketlenir ve depolanır. Bu aşama, 5S kuralının diğer adımları için önem taşır. Özellikle çalışma ortamının kısıtlı olduğu işletmelerin bu aşamaya daha fazla özen göstermesi gerekiyor. Bu aşama uygulanarak çalışan şikayetleri azaltılabilir, çalışanlar arası iletişim güçlenebilir, verimlilik ve ürün kalitesi artabilir.

Bu aşamanın uygulanmadığı durumlarda iş ortamı gereksiz kalabalıklaşır ve gereksiz malzemeler süreç akışını zorlaştırır. Ayrıca, dağınık bir çalışma ortamında bulunması güç olan malzemeler tekrar satın alınır ve işletmeye zamanın yanı sıra finansal açıdan da olumsuz etkisi bulunur. 

 

> Düzen (Seiton)

Düzen aşamasında sürekli ihtiyaç duyulan eşyalar, el aletleri, ekipmanlar gibi malzemelerin bulunmasını kolaylaştıracak bir sınıflandırma ve düzenleme yapılır. Bu aşamada, malzemelerin ne kadarına ihtiyaç duyulduğu, nerede bulunduğu belirlenir ve yönlendirme, ikaz çizgileri gibi yöntemler ile malzemelerin bulunduğu yerler tanımlanır. Bu sürecin uygun şekilde yürütülmemesi durumunda ise aşırı stok oluşur, zaman ve enerji kaybı yaşanır.

 

> Temizlik (Seiso)

5S kuralının temizlik aşamasında hem çalışma ortamı hem de üretim ve makine kaynaklı kirliliğin ortadan kaldırılır. Bu aşamada, kirlilikten kaynaklı psikososyal risk azaltılır ve olası sağlık problemlerinin önüne geçilir. Temizlik aşamasının etkin bir şekilde yürütülmemesi durumunda ise çalışanların motivasyonu düşebilir, kullanılan araç ve makinelerin verimliliği azalabilir. Bunlara bağlı olarak da bakım maliyetleri artabilir ve ürün kalitesi azalabilir.

 

> Standartlaştırma (Seiketsu)

Standartlaştırma aşamasında ayıklama, düzen ve temizlik aşamalarının korunması ve sürekliliğinin sağlanması için ihtiyaç duyulan standartlar, kontroller ve iyileştirme çalışmaları belirlenir. Bu aşama süresince önceki adımların kontrolü sağlanır ve önceki adımlarda yaşanan sorunlar tespit edilerek uygun iyileştirme çalışmaları yürütülür.

 

> Disiplin (Shitsuke)

Disiplin aşamasında, mevcut adımların devamlılığını sağlamak, çalışanları eğitmek, iyileştirme çalışmalarını duyurmak, kampanyalar düzenlemek, ödüllendirme ve teşvik sağlamak gibi uygulamalar yürütülür. Bu aşama, diğer 4 adımı birbirine bağlayan bir süreçtir. Bu sürecin etkin bir şekilde yürütülmesi durumunda, çalışanların motivasyonunu artar, sorumluluk bilinci gelişir, özgüveni artar ve rolleri belirlenir.

 

5S Kuralının Faydaları Nelerdir?

5S kuralını oluşturan aşamaların her biri ile farklı kazanımların elde edilmesi amaçlanır. Bu yöntemde verimlilik artırılırken aynı zamanda çalışan motivasyonundan iş yeri güvenliğine kadar işletmeye çeşitli açılardan fayda sağlanır. 5S kuralının uygulanması ile elde edilen kazanımları temelde üretici ve müşteri açısından ikiye ayrılabilir. 5S kuralının üretici ve müşteriye faydaları şu şekildedir:

5S kuralının üreticiye faydaları:

  • Makine ve araç arızaları azalır, üretim performansı artar.
  • Çalışanların katılımını artar.
  • İsrafı azaltır ve israftan kaynaklı giderleri düşürür.
  • Zaman kayıpları ortadan kaldırılır.
  • Çalışma ortamının verimli kullanımı sağlanır.

5S kuralının müşteriye faydaları:

  • Ürün ve hizmet teslimi zamanında yapılır.
  • İşletme verimliliğini artmasıyla maliyetler düşebilir.
  • Talepler eksiksiz karşılanabilir.
  • Döngü zamanı azalabilir.

 

Şirketlerin verimliliği artırmak için başvurduğu yöntemlerden 5S kuralını sizler için yukarıda açıkladık. Ancak, şirketlerin iş süreçlerindeki verimliliği artırmak ve etkinliğini devam ettirebilmesi için farklı yöntemlere de ihtiyaç duyabiliyor. Sorwe şirketlerin verimliliğini artırmak için ihtiyaç duyulan strateji ve yöntemlere yönelik yeni nesil çözümler sunuyor. Verimliliğe yönelik Sorwe çözümleri hakkında daha kapsamlı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sonraki içerik
9 Kutu (9-Box) Modeli Nedir
Önerilen İçerikler

Dijital Çalışan Deneyimi Platformu

Bağlı, motive ve gelişen takımlar için ihtiyacınız olan tüm araçlar.
Ücretsiz deneyin
Kurulum gerektirmeden kendi demo hesabınızı oluşturun.
15 dakikada Sorwe’i tanıyın
Müsait olduğunuz zamanı belirleyin, size Sorwe’i uygulamasını anlatalım.