İş Yerlerinde Oyunlaştırma: Kurallar ve Faydaları

İş yerlerinde oyunlaştırma, eğitim ve gelişim süreçlerine oyun mekaniklerini entegre ederek çalışanların öğrenmesini kalıcı, eğlenceli ve etkili hale getiren bir yöntemdir.

İş Yerlerinde Oyunlaştırma Neden Önemli?

Değişen ve gelişen dünyada eski iş anlayışı modelleri önemini kaybediyor, yerine yeni modeller entegre ediliyor. Tıpkı sunumların yerini kısa raporların, uzun toplantıların yerini anlık iletişimlerin alması gibi. Bu yeni modellerin en önemlilerinden biri olan oyunlaştırma da global pazarda hacmini her geçen gün artırıyor.

"Oyunlaştırma" son dönemde insan kaynakları ile yan yana telaffuz edilen, yeni şekillenen bir kavram. İK çalışanları, pandeminin getirdiği motivasyon düşüklüğünü nasıl yükseltebileceklerini araştırıyor. Ayrıca şirket çalışanlarının öğrenme ve gelişimi için düzenlenen eğitimler uzun soluklu olduğunda katılımcılar bir süre sonra sıkılmaya ve eğitim amacına ulaşamamaya başlıyor.

İnsan okuduğunun %20'sini, işittiğinin %30'unu, gördüğünün %40'ını, anlattığının %50'sini hatırlarken; uygulama sonucunda hatırlama oranı %60'a çıkıyor. Tüm duyu organlarına hitap eden uygulamalarda ise bu oran %90'a ulaşıyor. İşte tam bu noktada, "bilmek kadar bilgiyi aktarabilmenin" de önem kazandığı günümüz iş dünyasında eğitimlere oyunlaştırma dahil edilmeye başlandı.

Eğitim Oyunlarının Kullanım Amaçları

Eğitim oyunları birçok farklı amaçla kullanılabilir: sunumlarda motivasyon yükseltmek, ortamdaki buzları kırmak, değişimin önemini vurgulamak ve çalışanların kurumu sahiplenmesini sağlamaya dek uzanan geniş bir yelpazede oyunlar sıralanabilir.

Kurt Z. Lewin'in dediği gibi "Salt deneyim bilgiyi yaratamaz. Öğrenme, aktif bir süreç olduğunda daha etkilidir." Bu açıdan bakıldığında oyunlaştırmanın iş dünyası için neden anlamlı olduğu net biçimde ortaya çıkıyor. Oyunun doğasında var olan gönüllü katılım, öz motivasyon, eğlence, heyecan, sonuç alma azmi ve aşama kat ettikçe elde edilen haz gibi unsurların iş dünyasına taşınması, her şirketin hedeflediği bir kazanım.

Etkili Oyun Tasarımı İçin 10 Kural

Kullanılacak oyunun temaya ve içeriğe uygunluğu, eğitimin başarısıyla doğrudan ilişkili. Mehpare Killeci, "İşimiz Gücümüz Oyun" adlı eserinde, çalışmalarda kullanılacak oyunları hazırlarken dikkat edilmesi gereken 10 kuraldan bahsediyor.

1. Oyunun bir hedefi olmalı

Eğitim sırasında oynatılacak her oyun mutlaka bir amaca hizmet etmelidir. Yalnızca eğlenceli vakit geçirilsin düşüncesiyle oyun oynatılması, eğitimin hedefinden sapmasına yol açar.

2. Oyunlar mekana uygun seçilmelidir

Mekanın fiziksel özellikleriyle bağdaşmayan oyunlar, eğitimin başarısını ve fayda sağlama amacını olumsuz yönde etkiler.

3. Yaratıcı düşünce

Biraz farklılaşma ve yaratıcı düşünceyle kullanılacak oyunun kişiye/kuruma özel hale getirilmesinde fayda vardır.

4. Kısa ve doğru seçimler

Oyunlar ne kadar anlaşılır, net ve kısa tutulursa amaca hizmet etmesi de o derece hızlı gerçekleşir. Fazla basit ya da içinden çıkılamayacak kadar karmaşık gelen oyunlar, eğitime olan ilgiyi azaltır.

5. Düşük riskli aktiviteler

Bazı oyunlar kazalara ve dolayısıyla yaralanmalara sebep olabilir. Oyun seçiminde mümkünse bu riskleri en aza indirecek oyunlar tercih edilmelidir.

6. Hazırlık

Hazırlık aşamasında oyunla ilgili simülasyon yapmak, yaşanabilecek her türlü farklı sonuca karşı tedbirli olmaya yardımcı olur. Eğitimci, sorulacak sorulara karşı farklı yanıtları ve problemlerin alternatif çözümlerini öngörerek hazırlık yapmalıdır.

7. B planı

Katılımcılar planlanan oyunu zaten biliyor veya oynamaya direnç gösteriyor olabilir. Bu yüzden eğitimci, karşılaşabileceği her türlü tersliğe karşı alternatif yollar konusunda B, hatta C planı yapmış olmalıdır.

8. İtirazlara hazırlık

Katılımcılar oyunların oynanma biçiminden sonuçlara kadar birçok farklı konuya itiraz edebilir. Farklı simülasyonlarla hazırlık yapmak, eğitimcinin manevra alanını genişletecektir.

9. Mesaj hatırlanmalı, oyun değil

Temaya uygun doğru oyunun seçilmesi, oyunun sonunda öğrenme noktalarının ve verilmek istenen mesajların vurgulanması açısından son derece önemlidir.

10. Oyunun değerlendirilmesi

Her oyunun sonunda mutlaka iki değerlendirme yapılmalıdır: Birincisi, oyunun vermek istediği mesajın doğru anlaşılıp anlaşılmadığıdır. İkincisi, katılımcılara oyunun uygulanışıyla ilgili yorumlarının sorulmasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İş yerlerinde oyunlaştırma nedir?

İş yerlerinde oyunlaştırma, eğitim ve gelişim süreçlerine oyun mekaniklerini ekleyerek öğrenmeyi kalıcı ve etkili hale getirme yöntemidir.

Oyunlaştırma neden bu kadar etkili?

Uygulamalı ve tüm duyulara hitap eden yöntemlerde hatırlanma oranı %90'a kadar çıkar; bu da oyunlaştırmayı klasik eğitim yöntemlerinden çok daha etkili kılar.

Eğitimde kullanılacak bir oyun seçerken nelere dikkat edilmeli?

Oyunun net bir hedefi olmalı, mekana uygun seçilmeli, kısa ve anlaşılır olmalı, düşük riskli olmalı ve sonunda mutlaka değerlendirilmelidir.

Oyunlaştırmada en sık yapılan hata nedir?

Sadece eğlence amacıyla oyun oynatmak ve oyun sonunda verilmek istenen mesajı vurgulamamaktır; bu, eğitimin hedefinden sapmasına neden olur.

Oyunlaştırma hangi alanlarda kullanılabilir?

Motivasyon artırma, buzları kırma, değişimin önemini vurgulama ve çalışanların kurumu sahiplenmesini sağlama gibi birçok alanda kullanılabilir.